Image

Do przemyślenia…

medytacja-dzieci

Advertisements

Kiedy mówimy o dobrej komunikacji grupowej?

O dobrej komunikacji w grupie możemy mówić kiedy wszyscy jej członkowie/ członkinie:

  • czują się odpowiedzialni za sprawny przepływ informacji w grupie
  • reagują na milczenie i niewyrażone reakcje
  • nie traktują ciszy jako przyzwolenia
  • nakłaniają do udziału tych, którzy jeszcze nie zabrali głosu
  • bronią opinii mniejszości
  • pozwalają na rozbieżność opinii co daje możliwość innowacji
  • zachęcają ludzi do rozwiązywania problemów
  • zachowują równowagę pomiędzy komunikacją mającą na celu analizę problemu a komunikacją poświęconą rozwiązywaniu problemów
  • otwarcie stawiają czoła problemom np, poprzez demaskowanie ukrytych zachowań i manipulacji

Warto o tym sobie przypominać podczas pracy z grupą, Dla facylitatora/rki jest to kanon zachowań

Facylitacja w edukacji

Edukacja jako proces: facylitacja, integralny model edukacji,  (Wilber,Whitehead)

Zgodnie ze społeczną teorią konstruktywizmu, nauczyciela określa się mianem facylitatora/ facylitatorki, a jego rola jest podobna do roli położnej pomagającej podczas porodu, nauczyciel ma więc ułatwiać i pomagać w zdobywaniu wiedzy, a nie instruować (Bauersfeld, 1995). Tutaj rola nauczyciela/lki sprowadza się do roli przewodnika, uczeń jest aktywny i bierze czynny udział w procesie uczenia się. Jest to ogromna zmiana, która wymaga od nauczyciela/lki – facylitatora/ki nabycia zupełnie nowych umiejętności, co zostało uwidocznione poniżej:

Nauczyciel/ nauczycielka: 

Podaje informacje
Wykłada stojąc przed klasą
Udziela odpowiedzi zgodnie z ustalonym programem nauczania
Przez większość czasu mówi sam, lekcja opiera się na monologu

Facylitator/ facylitatorka:

Zadaje pytania
Wspiera stojąc z tyłu
Daje wskazówki i pomaga stworzyć okoliczności, w których uczniowie dochodzą do własnych wniosków
Pozostaje w ciągłym dialogu z uczniami

Ważną i bardzo przydatną umiejętnością facylitatora jest zdolność do przejmowania inicjatywy w odpowiednim momencie i ułatwianie zrozumienia tematu poprzez dopasowanie go do potrzeb uczniów, ale również do wyznawanych przez nich wartości. Warto pamiętać w facylitacji, ze to uczniowie są tutaj bohaterami, ich proces jest najważniejszy, dlatego tak ważne jest zrozumienie swojej roli przez facylitatora/ facylitatorkę.

Innym kluczowym pojęciem okazuje się podejście integralne:

Integracja – całościowe spojrzenie na problematykę edukacji z uwzględnieniem różnych przedmiotów i perspektyw.
Holistyczne, całościowe podejście do edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju pozwala ją uprościć w taki sposób, żeby pozostała ona adekwatna do potrzeb, zachowała znaczenie i pozostała zakorzeniona w rzeczywistości.

Określanie wartości
Kiedy mamy do czynienia ze złożonymi przedmiotami nauczania o interdyscyplinarnym charakterze, same fakty i informacje nie są w stanie wpłynąc na nasze zachowanie. Zamiast suchych faktów korzysta się z metod pozwalających na określenie wartości lub ćwiczeń pozwalających na ich aktywne kształtowanie, używanych do postaw, opinii i wartości charakteryzujących poszczególne osoby lub grupy. Określanie wartości wprawdzie nie udzieli konkretnych odpowiedzi na żadne nurtujące nas pytania, pomoże za to zidentyfikować nasze opinie, wskaże w jaki sposób możemy je zmienić, rozwinąć, w jak przyjąć inny punkt widzenia i mówić o swoich przekonaniach. Praca nad wartościami musi być zorientowana na proces i indywidualne predyspozycje każdej z osób. Do określania wartości można wykorzystywać różne rodzaje ćwiczeń, których należy używać bardzo ostrożnie i z szacunkiem dla wszystkich uczestników, tak żeby nikt nie czuł się naciskany albo nie odniósł wrażenia, że jego przekonania lub postawy są „złe”.
Z określania wartości jako pierwszy korzystał John M. Steinberg w edukacji zdrowotnej, po to żeby pomóc młodym ludziom nazwać swoje wartości, mówić o nich, zachowywać się zgodnie z nimi oraz szanować wartości wyznawane przez innych

Określanie wartości oraz ćwiczenia w określaniu ich pomagają w warsztatach na tematy budzące wiele dyskusji i sprzecznych opinii oraz wokół których narosła wiele stereotypów.

 

 

Tekst przygotowany na podstawie publikacji "Edukacja ku zmianie: podręcznik edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju"
Podręcznik ten powstał w wyniku współpracy grupy autorów reprezentujących różne kraje nadbałtyckie

Wyobraź sobie, że…

Spotykasz młodego człowieka, chcesz mu pokazać świat lub zainspirować go do poznania czegoś lub zrozumienia nowej rzeczy czy idei albo zachęcić do nowej aktywności.

Wyobraź sobie, że przestajesz nauczać, czyli przelewać swoją wiedzę do umysłu ucznia.

Co robisz? Zapominasz o tym, że Ty jesteś tym, który wie, zakładasz, że osoba, którą spotykasz ma już pewną wiedzę, ma pewne przygotowanie, przecież nie przychodzi znikąd. uznajesz jego wiedzę, jego umiejętności, jego uczucia, koncentrujesz się na wartościach.

Co się dzieje? Czujesz, ze drugi człowiek Cię szanuje! Dlaczego? Bo spowodowałeś, że czuje się ważny! Dlatego lubi Ciebie i to co chcesz mu pokazać, a jednocześnie sam wykazuje inicjatywę. Ba , nawet sam zaczynasz poznawać nowe rzeczy i się czegoś uczysz razem z nim.

Ciekawe?

Był sobie kiedyś pedagog w Brazylii, który nazywał się Paulo Freire, uczył najbiedniejszych i wykluczonych, uważał, że edukacja jest najważniejsza. Udawało mu się to robić w najbiedniejszych częściach miasta. Stworzył pojęcie edukacji emancypacyjnej. Sprzeciwiał się zapełnianiu przez podającego wiedzę umysłu ucznia. Koncentrował się na zrozumieniu, inspirowaniu i szukaniu wspólnych wartości w edukacji. To działa.